Cửa Tổ Ong Dú — Khi "Phèn" Cần Được Thiết Kế Lại

Mình vừa giúp Uyên Bee — một doanh nghiệp nuôi và cung cấp ong dú giống — giải quyết một vấn đề của họ: cái cửa ra vào của tổ ong.

Ong dú là gì

Ong dú, tiếng Anh là stingless bee, là loài ong không có ngòi đốt. So với các loại ong khác, ong dú nhỏ hơn, hiền hơn, không đốt và không gây nguy hiểm cho người nuôi. Mật ong dú có nhiều tác dụng về dược tính và mỹ phẩm, nên ở miền Nam người ta nuôi rất nhiều — thường trong các thùng gỗ nhỏ, đặt trong vườn cây mát mẻ để tiện lấy mật.

Vấn đề: thằn lằn, và một giải pháp "phèn"

Vì không có ngòi, ong dú không tự vệ được trước thiên địch lớn hơn, nhất là thằn lằn. Tụi thằn lằn rất hay nằm ngay miệng tổ để bắt ong. Người nuôi giải quyết bằng cách cắm một cái ống chìa ra làm cửa ra vào, để ong đỡ bị bắt. Khi cần nhốt ong — tránh mưa bão, tránh lúc phun thuốc bảo vệ thực vật — họ lấy vải mùn cột lại: ong không bay ra được, nhưng vẫn có không khí.

Cách này nhìn không đẹp, không chuyên nghiệp. Lúc thì là cái chai, lúc thì là một cái ống nhựa. Rất phèn, rất bê bối. Nên doanh nghiệp này muốn mình thiết kế một cái cửa ra vào: giữ nguyên các tính năng trên, màu sắc đồng bộ. Và vì họ cung cấp ong giống và giải pháp nuôi, họ muốn có thương hiệu của họ trên đó, để sản phẩm bán ra là của riêng họ.

Thiết kế trên iPad

Lúc nhận yêu cầu, mình không ở nhà để dùng máy tính. Nên mình brainstorm và hoàn thiện ý tưởng trên iPad. Khi thiết kế phụ kiện cho một sản phẩm có sẵn như thế này, mình thường dựng lại sản phẩm chính trước — ở đây là cái hộp gỗ — để dễ ước lượng kích thước và vị trí cần thiết kế.

Sau một buổi sáng, đây là thiết kế của mình: một cửa chính, một nắp, và một logo nổi.

• Cửa chính — hai bên hông có lỗ chừa sẵn để bắn vít vào thùng.
• Nắp — vặn chặt vào cửa bằng ren khi cần nhốt ong. Bên dưới nắp là các lỗ thông khí; khi vặn chặt, lỗ thông khí quay xuống dưới để tránh mưa.
• Logo nổi — thương hiệu của doanh nghiệp in nổi ngay trên sản phẩm.

Màu sắc mình chọn tông trắng, vàng, nâu, cho hợp với màu của tổ ong.

In thử, rồi in hàng loạt

Thiết kế xong, mình in thử, kiểm tra tính năng, và gửi mẫu cho doanh nghiệp cùng bảng màu để họ chọn. Nhận được cái gật đầu, mình in hàng loạt.

Chưa phải bản cuối

Đó vẫn chưa phải thiết kế cuối cùng. Dùng thực tế, mình thấy hai điểm cần cải tiến:

• Cửa hơi dài — chiếm diện tích khi vận chuyển hoặc lưu trữ số lượng lớn.
• Nắp không có chỗ để — khi không dùng tới, nắp để lung tung và dễ thất lạc.

Mình sẽ tiếp tục cải tiến. Và Uyên Bee cũng đã yêu cầu mình thiết kế thêm phần mái che cho tổ ong — che nắng, che mưa, tăng tính thẩm mỹ, và tạo thêm selling point cho sản phẩm của họ. Mái che đã in thử.